ΤΑ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Λίγα λόγια για τα Κοινοτικά Προγράμματα

Τα ευρωπαϊκά προγράμματα των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) και του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 και 2014-2020 αποτέλεσαν βασικό μοχλό εφαρμογής της πολιτιστικής πολιτικής τις τελευταίες δεκαετίες. Τα προγράμματα αυτά, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, εντάχθηκαν, τουλάχιστον στο Υπουργείο Πολιτισμού, στο θεσμό της αυτεπιστασίας, δίνοντας στις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες τη δυνατότητα εκτέλεσης έργων με πολύ σημαντικό προϋπολογισμό. Η σημαντική κοινοτική χρηματοδότηση σε συνδυασμό με τη μεγάλη υποχώρηση των εθνικών πόρων (ιδίως τα τελευταία 5 μνημονιακά χρόνια), έδωσε εσφαλμένα την εικόνα ότι αυτή αποτέλεσε τον μοναδικό εγγυητή της προστασίας και προβολής των μνημείων. Ωστόσο, τα κοινοτικά προγράμματα και τα έργα που εκτελούνται στα πλαίσιά τους υπόκεινται σε συγκεκριμένους κανόνες και περιορισμούς και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον εθνικό κεντρικό σχεδιασμό και τη χάραξη συνολικής πολιτιστικής πολιτικής από το ΥΠΠΟΑ, η οποία εξέλιπε τα τελευταία χρόνια. Τα κοινοτικά προγράμματα απαιτούν ένα ποσοστό εθνικής συμμετοχής από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ για το σχεδιασμό και την εκτέλεσή τους απασχολούν το δυναμικό των υπηρεσιών, δεν αποτελούν συνεπώς μόνο μια «εξωτερική» χορηγία, αλλά μια διαδικασία που στηρίζεται σημαντικά στους εθνικούς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.

Τα έργα ΚΠΣ και ΕΣΠΑ έχουν στοχευμένη χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα το οποίο αφορά την εκτέλεση του έργου. Προϋποθέτουν την εκπόνηση μελετών από τις υπηρεσίες και το προσωπικό τους, ενώ δεν εγγυώνται πόρους για τη μετέπειτα αξιοποίηση και λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων ή μουσείων. Για το πώς αντιμετωπίστηκαν από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία τα ολοκληρωμένα έργα, εκτός από την προφανή εκμετάλλευση για την προβολής της μέσω αυτών, μπορεί να ειπωθούν πολλά. Για τα έργα αυτά, ενώ εργάστηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι και δαπανήθηκαν συχνά υπέρογκα ποσά, δεν υπήρξε σχεδιασμός δημιουργίας των απαιτούμενων μόνιμων θέσεων απασχόλησης για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την προβολή τους (π.χ. δεκάδες μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι που παραμένουν λιγότερο ή περισσότερο κλειστά, έργα σε μνημεία που μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα ως μη «μείζονος» σημασίας, αλλά και κατασπατάληση πόρων σε έργα που ουδέποτε ολοκληρώθηκαν από μη φερέγγυους και πολιτικά υποκινούμενους οργανισμούς, όπως ο ΟΠΕΠ). Συνέχεια

Advertisements