ΤΑ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Λίγα λόγια για τα Κοινοτικά Προγράμματα

Τα ευρωπαϊκά προγράμματα των Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης (ΚΠΣ) και του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 και 2014-2020 αποτέλεσαν βασικό μοχλό εφαρμογής της πολιτιστικής πολιτικής τις τελευταίες δεκαετίες. Τα προγράμματα αυτά, ύψους πολλών εκατομμυρίων ευρώ, εντάχθηκαν, τουλάχιστον στο Υπουργείο Πολιτισμού, στο θεσμό της αυτεπιστασίας, δίνοντας στις κεντρικές και περιφερειακές υπηρεσίες τη δυνατότητα εκτέλεσης έργων με πολύ σημαντικό προϋπολογισμό. Η σημαντική κοινοτική χρηματοδότηση σε συνδυασμό με τη μεγάλη υποχώρηση των εθνικών πόρων (ιδίως τα τελευταία 5 μνημονιακά χρόνια), έδωσε εσφαλμένα την εικόνα ότι αυτή αποτέλεσε τον μοναδικό εγγυητή της προστασίας και προβολής των μνημείων. Ωστόσο, τα κοινοτικά προγράμματα και τα έργα που εκτελούνται στα πλαίσιά τους υπόκεινται σε συγκεκριμένους κανόνες και περιορισμούς και δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον εθνικό κεντρικό σχεδιασμό και τη χάραξη συνολικής πολιτιστικής πολιτικής από το ΥΠΠΟΑ, η οποία εξέλιπε τα τελευταία χρόνια. Τα κοινοτικά προγράμματα απαιτούν ένα ποσοστό εθνικής συμμετοχής από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, ενώ για το σχεδιασμό και την εκτέλεσή τους απασχολούν το δυναμικό των υπηρεσιών, δεν αποτελούν συνεπώς μόνο μια «εξωτερική» χορηγία, αλλά μια διαδικασία που στηρίζεται σημαντικά στους εθνικούς ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.

Τα έργα ΚΠΣ και ΕΣΠΑ έχουν στοχευμένη χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα το οποίο αφορά την εκτέλεση του έργου. Προϋποθέτουν την εκπόνηση μελετών από τις υπηρεσίες και το προσωπικό τους, ενώ δεν εγγυώνται πόρους για τη μετέπειτα αξιοποίηση και λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, μνημείων ή μουσείων. Για το πώς αντιμετωπίστηκαν από την εκάστοτε πολιτική ηγεσία τα ολοκληρωμένα έργα, εκτός από την προφανή εκμετάλλευση για την προβολής της μέσω αυτών, μπορεί να ειπωθούν πολλά. Για τα έργα αυτά, ενώ εργάστηκαν χιλιάδες εργαζόμενοι και δαπανήθηκαν συχνά υπέρογκα ποσά, δεν υπήρξε σχεδιασμός δημιουργίας των απαιτούμενων μόνιμων θέσεων απασχόλησης για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την προβολή τους (π.χ. δεκάδες μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι που παραμένουν λιγότερο ή περισσότερο κλειστά, έργα σε μνημεία που μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα ως μη «μείζονος» σημασίας, αλλά και κατασπατάληση πόρων σε έργα που ουδέποτε ολοκληρώθηκαν από μη φερέγγυους και πολιτικά υποκινούμενους οργανισμούς, όπως ο ΟΠΕΠ).

Στην πραγματικότητα τα έργα ΕΣΠΑ, ιδίως αυτά που αφορούν την επόμενη προγραμματική περίοδο 2014-2020, έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση εφαρμογής: τη συνεργασία με τοπικούς επιχειρηματικούς ιδιωτικούς φορείς και τη σύνδεση με τον τουρισμό μέσα από τη σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ). Εύλογα επομένως διατυπώνεται το ερώτημα εάν και η πολιτιστική κληρονομιά μετατρέπεται σταδιακά σε πυλώνα ανάπτυξης ιδιωτικών συμφερόντων (βλ. πολιτιστική διαχείριση από μάνατζερς, παραχώρηση προβολής και εκμετάλλευσης χώρων σε ιδιώτες και τοπική αυτοδιοίκηση).

Η εκτέλεση των έργων ΕΣΠΑ και η σημερινή κατάσταση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας

Είναι γεγονός ότι η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν βρέθηκε ποτέ σε δυσχερέστερη κατάσταση από αυτήν της τελευταίας τριετίας. Αποδυναμωμένη από προσωπικό, με τους ασφυκτικούς περιορισμούς των μνημονιακών νόμων, την απαγόρευση προσλήψεων, και την αναγκαιότητα  Πράξεων Υπουργικού Συμβουλίου (ΠΥΣ) για τις λιγοστές προσλήψεις ορισμένου χρόνου, μετά την ξαφνική απομάκρυνση άξιων και έμπειρων συναδέλφων μας, λόγω του αντισυνταγματικού μέτρου της εφεδρείας, και με ένα μεγάλο αριθμό συναδέλφων σε διαθεσιμότητα, όπως οι έμπειροι σχεδιαστές και οι εξειδικευμένοι εργατοτεχνίτες, κατόρθωνε να ανταπεξέρχεται στα πιο βασικά λειτουργικά έξοδα και να επιβιώνει κυριολεκτικά με προσωπικές θυσίες των εργαζόμενων. Χωρίς καμία σχεδόν δυνατότητα να διεξάγει πλέον σωστικές ανασκαφές, για την προστασία των αρχαιοτήτων αλλά και την εξυπηρέτηση των πολιτών, ανίσχυρη να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε επείγον αναστηλωτικό έργο ή έργο συντήρησης, χωρίς το απαραίτητο προσωπικό για τις πάγιες και διαρκείς ανάγκες της από την συντήρηση των αρχαίων και τις καταγραφές έως τη διοικητική υποστήριξη, χωρίς δυνατότητα να συντηρεί ή να διατηρεί επισκέψιμα στο κοινό περαιωμένα παλαιότερα έργα και μουσεία, η Αρχαιολογική Υπηρεσία των τελευταίων χρόνων έχει μετατραπεί σε μία μονότονη Υπηρεσία ανούσιας γραφειοκρατίας που μοιάζει να έχει ως μοναδικό στόχο την υλοποίηση των ΕΣΠΑ μέσα στο γενικό ζοφερό τοπίο της μνημονιακής αντεργατικής πολιτικής.

Η προστασία των αρχαιοτήτων, η εξυπηρέτηση των πολιτών, η συνέχιση του έργου των ανασκαφών, των καταγραφών και της επιστημονικής τεκμηρίωσης και γενικότερα, όλη η πολυσχιδής παλαιότερη καθημερινότητα των Εφορειών και των Μουσείων είχαν τεθεί σε δεύτερη μοίρα, πολύ πριν τη λεγόμενη κρίση και τη μνημονιακή λιτότητα. Το πάντοτε υποχρηματοδοτούμενο Υπουργείο Πολιτισμού είχε ήδη δρομολογήσει, λίγο μετά την εφαρμογή του Αρχαιολογικού Νόμου  3028/2002 και πριν από την πανηγυρική διεξαγωγή των Ολυμπιακών αγώνων και του Ολυμπιακού πολυνομοσχεδίου, μέσα στο γενικότερο κλίμα του εθνικού φαντασιακού, ως κύρια προτεραιότητα την υλοποίηση των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων (Γ΄ΚΠΣ και μετά ΕΣΠΑ), καθώς και τη διεξαγωγή ανασκαφών και έρευνας στο πλαίσιο των Μεγάλων Έργων. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η εκτέλεση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων και η επίβλεψη ανασκαφών σε Μεγάλα Δημόσια και Ιδιωτικά Έργα σφράγισε την εικόνα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας τα τελευταία 15 χρόνια με θετικές και αρνητικές συνέπειες.

Αναμφίβολα η ένταξη πολλών έργων του Πολιτισμού στα Ευρωπαϊκά Συγχρηματοδοτούμενα Προγράμματα έδωσε τη δυνατότητα εκτέλεσης πολυδάπανων έργων για Μουσεία, Ανάδειξη Αρχαιολογικών Χώρων, Συντήρηση και Αναστήλωση Μνημείων και ψηφιακές εφαρμογές, αφήνοντας πίσω τους σημαντικό έργο που ανέδειξε τον αρχαιολογικό και πολιτιστικό πλούτο, ενώ οι υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ απέκτησαν σημαντική τεχνογνωσία. Παράλληλα αποτέλεσε τον κύριο χώρο απασχόλησης χιλιάδων ωρομίσθιων συναδέλφων, την ώρα μάλιστα που οι πόροι του τακτικού προϋπολογισμού είχαν μειωθεί δραματικά. Τα Μεγάλα Έργα επίσης έδωσαν τη δυνατότητα μεγάλης κλίμακας σωστικών ανασκαφών σε πρωτόγνωρη έκταση και την αποκάλυψη πολλών άγνωστων στην έρευνα αρχαίων θέσεων.

Ωστόσο, η προσπάθεια ένταξης των έργων, η παρακολούθηση, η εκτέλεση  και η ολοκλήρωσή τους ανάλωσε σχεδόν όλη τη δυναμική των περιφερειακών και κεντρικών υπηρεσιών, ενώ αποτέλεσε κύριο στόχο των Διευθύνσεων του ΥΠΠΟΑ, πολλές φορές μετατρεπόμενη σε αυτοσκοπό. Η επιτυχία μιας υπηρεσίας μετριόταν σε αριθμό ΕΣΠΑ ή ΚΠΣ, η απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων και ο αριθμός έργων ήταν ο δείκτης επιτυχίας με τον οποίο θέλησε να μετρηθεί η απερχόμενη πολιτική ηγεσία. Τέθηκε έτσι σε δεύτερη μοίρα η μέριμνα για την συντήρηση και την προστασία των υφιστάμενων μνημείων, η διενέργεια των σωστικών ανασκαφών, οι δράσεις προβολής του έργου της αρχαιολογικής υπηρεσίας, βασιζόμενες στους εθνικούς πόρους. Η έννοια της fast track αντιμετώπισης των έργων ΕΣΠΑ και των Μεγάλων Έργων, που υποστηριζόταν από τις συνεχείς εγκυκλίους της απερχόμενης Γενικής Γραμματέως (ΓΓ), αλλοίωσε την ιεράρχηση των πραγματικών αναγκών των μνημείων. Μνημεία κατέρρεαν ή υποβαθμίζονταν, ενώ προκρινόταν η ωρίμανση μελετών ΕΣΠΑ, μελέτες έργων και υποθέσεις ιδιωτών χρόνιζαν στη λίστα του ΚΑΣ προς όφελος της fast track αντιμετώπισης των συγχρηματοδοτούμενων Έργων.

Η διαδικασία επιλογής και εκτέλεσης των Συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων έφερε επίσης ανεξίτηλη την παρέμβαση της πρώην πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ. Η κατανομή των έργων που εντάσσονταν στο ΕΣΠΑ ποτέ δεν χαρακτηρίστηκε από την αντικειμενική ιεράρχηση των αναγκών των μνημείων μιας περιφερειακής ενότητας, ή από συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου, ο οποίος επί σειρά ετών είχε εκλείψει. Πολλές φορές εγκρίνονταν ή επιλέγονταν έργα χωρίς πλήρεις μελέτες με υπερβολική βιασύνη χωρίς να καλύπτονται οι πραγματικές ανάγκες των μνημείων, ενώ αντίθετα μελέτες με πλήρεις φακέλους δεν προωθούνταν επειδή κρίνονταν «ήσσονος» σημασίας. Έτσι στην επιλογή των έργων πολλές φορές βάρυνε η στόχευση της πολιτικής ηγεσίας και οι αγαστές σχέσεις με αυτήν, τα πρόσωπα που πρότειναν τα έργα ή οι επιθυμίες τοπικών παραγόντων, και όχι η αναγκαιότητα για προστασία και προβολή των μνημείων βάσει των αναγκών τους.

Η Διαχειριστική Αρχή του τομέα Πολιτισμού (ΕΠΟΤ/ΕΥΤΟΠ) τέθηκε, βάσει της απόφασης σύστασής της, υπό την άμεση εποπτεία της πολιτικής ηγεσίας, χωρίς να υπάγεται στον οργανισμό του ΥΠΠΟΑ και τις αρμόδιες Γενικές Διευθύνσεις, ενώ της επιβλήθηκε ως σύμβουλος η ιδιωτική εταιρεία παροχής υπηρεσιών συμβούλου και εκπόνησης μελετών Στάδιον Α.Ε. που έχει αναλάβει «διαχρονικά» ρόλο «εποπτείας» και συμβούλου στην εκτέλεση των έργων.

Παράλληλα, τα έργα ΕΣΠΑ συνέτειναν στην μεγάλη εντατικοποίηση της καθημερινότητας των συναδέλφων που, πέρα από το δημιουργικό τους σκέλος, βρέθηκαν μπλεγμένοι σε έναν κυκεώνα γραφειοκρατίας και εμποδίων. Η σύνταξη μελετών, οι συνεχείς διαγωνισμοί για τις προμήθειες και τις αναθέσεις, οι σχεδόν καθημερινές συνεδριάσεις των κατά τόπους επιτροπών, οι επαναλαμβανόμενοι συχνά άγονοι διαγωνισμοί, η έκδοση πρακτικών των επιτροπών και των αποφάσεων, η σύνταξη συμβάσεων, η απαραίτητη γραφειοκρατία για τα τρέχοντα ζητήματα ή προβλήματα των έργων, πέρα από τις απαιτήσεις και την σκληρή δουλειά που απαιτεί η υλοποίησή τους, η επίτευξη των στόχων και η πιστή εφαρμογή των πιεστικών χρονοδιαγραμμάτων που απαιτούνται από τους υπεύθυνους των έργων, έχει μετατρέψει τις κατά τόπους Υπηρεσίες σε μικρές Διαχειριστικές Αρχές των ΕΣΠΑ, με σχεδόν όλους τους εργαζόμενους να εμπλέκονται για την εξυπηρέτηση αυτών των έργων.

Πολλές φορές ο τρόπος συντονισμού και υποστήριξης των έργων σε επίπεδο διαχειριστικών αρχών και κεντρικής διοίκησης, αντί να διευκολύνει, δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα, προσκόμματα και ασάφειες στους εργαζόμενους. Ζητήματα όπως οι μεγάλες καθυστερήσεις, συχνά πέραν και των τριών μηνών, των χρηματοδοτήσεων και της προγραμματισμένης μισθοδοσίας των επί συμβάσει εργαζόμενων στα έργα, η οποία θα συνέβαλε και στην πολυπόθητη αύξηση της απορρόφησης, δυσκολεύουν την εκτέλεσή τους. Προβλήματα παρουσιάζονται και στη διενέργεια διαγωνισμών για την εκτέλεση εργολαβιών, αλλά και στον μετέπειτα έλεγχο στους αναδόχους έργων. Στις περιπτώσεις αυτές οι υπεύθυνοι των έργων αναγκάζονται, μόνοι και χωρίς καμία νομική προστασία, να μελετούν νυχθημερόν και να ερμηνεύουν την ισχύουσα νομοθεσία, με όλες τις αλλαγές και τις εγκυκλίους που προστίθενται κατά καιρούς, συχνά χωρίς επαρκή ενημέρωση και στήριξη από τις Ειδικές Διαχειριστικές Αρχές και την παραπάνω ιδιωτική εταιρεία. Η παροχή διευκρινήσεων και υποστήριξης δεν παρέχεται με σταθερό και ενιαίο τρόπο. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι έχουν βιώσει αυστηρούς ελέγχους από αμείλικτους κριτές, χωρίς ουσιαστική συνδρομή ή συνεργασία, τουλάχιστον στα δύσκολα έργα ή στα έργα που παρουσιάζουν προβλήματα με τους αναδόχους, τις κακοτεχνίες και τις καθυστερήσεις τους. Με τη μη λήψη νομικών και άλλων μέτρων προστασίας έναντι των καθυστερήσεων και αστοχιών των εργολάβων-αναδόχων, αυτές καταλήγουν να βαρύνουν τον θεσμό της αυτεπιστασίας και να θέτουν σε κίνδυνο απένταξης τα έργα. Ενώ, λοιπόν είναι ολοφάνερη η ανάγκη διαρκούς νομικής προστασίας, αυτή δεν παρέχεται σχεδόν ποτέ, παραπέμποντας τους υπευθύνους των έργων στους ήδη φορτωμένους με πολλαπλά καθήκοντα Παρέδρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Εύλογο είναι επομένως το ερώτημα για ποιο λόγο τελικά χρειάζεται ιδιωτική εταιρεία, ειδικό σύμβουλο τεχνογνωσίας η Διαχειριστική Αρχή.

Οι διεθνείς διαγωνισμοί αποβαίνουν συχνά άγονοι λόγω παραλείψεων, όπως η μετάφρασή τους στα αγγλικά, αλλά και της μη λειτουργικής μορφής του κόμβου διαύγεια για την δημοσιοποίησή τους. Αποκορύφωμα η άγνωστη σε όλους ακόμη διαδικασία διεξαγωγής των ηλεκτρονικών διαγωνισμών, η οποία, σύμφωνα με την εγκύκλιο του Υπουργείου Εμπορίου, αφορά από πέρσι το καλοκαίρι τους διαγωνισμούς για ποσά 60.000 έως 120.000 ευρώ, καθώς και τους διεθνείς διαγωνισμούς άνω των 120.000 ευρώ, από την οποία δεν έχουν εξαιρεθεί τα έργα με αυτεπιστασία.

Η εσπευσμένη ψήφιση και εφαρμογή του Νέου Οργανισμού του ΥΠΠΟΑ σε μια κρίσιμη στιγμή λίγο πριν την ολοκλήρωση των συγχρηματοδοτούμενων έργων επέτεινε τις δυσκολίες υλοποίησης. Η καθυστερημένη έκδοση των εγκυκλίων της Γεν. Γραμματέως με τις ασαφείς και ορισμένες φορές αντικρουόμενες κατευθύνσεις, που συνάντησαν την αντίδραση των Διαχειριστικών Αρχών άλλων φορέων, αλλά και η κατεύθυνση για διατήρηση των υφιστάμενων ομάδων επίβλεψης πέραν των νέων δομών των υπηρεσιών, ουσιαστικά αποδεικνύουν την εν τη γενέσει του αποτυχία του νέου Οργανισμού του ΥΠΠΟΑ. Επικίνδυνες τέλος είναι οι διατάξεις που εντάχθηκαν στους περίφημους πολυνόμους που ψήφιζε σωρηδόν η απερχόμενη κυβέρνηση. Έτσι, ο νόμος 4281/8-8-2014 και ιδίως το άρθρο 199 καταργεί το δικαίωμα απευθείας ανάθεσης εξειδικευμένων μελετών και παροχής ανεξάρτητων εργασιών έως 15.000 ευρώ, δυνατότητα που είχε διεκδικήσει και πετύχει στο παρελθόν το ΥΠΠΟΑ, γεγονός που αποτελεί ένα ακόμα πλήγμα στη δυνατότητα των περιφερειακών υπηρεσιών με έλλειψη προσωπικού να εκτελούν έργα αυτεπιστασίας. Περιορίζει επίσης το όριο των πρόχειρων διαγωνισμών στις 60.000 ευρώ και καθιστά υποχρεωτικούς τους χρονοβόρους και συχνά άγονους τακτικούς διαγωνισμούς. Η δε από 19-1-2015 εγκύκλιος της ΓΓ έχει οδηγήσει της Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ σε έναν αγώνα δρόμου δημοσίευσης διαγωνισμών και αναθέσεων έως 28 Φεβρουαρίου, χωρίς καμία εγγύηση για το πώς θα αντιμετωπιστούν έκτακτες ή συμπληρωματικές ανάγκες στην πορεία των έργων έως τις 31-12-2015.

Ο νόμος 4314/14 που ψηφίστηκε στις 23-12-2014, τέσσερις μέρες πριν την προκήρυξη των εκλογών, εξαιρεί επιτέλους τα συγχρηματοδοτούμενα έργα από την διαδικασία των ΠΥΣ για την πρόσληψη ορισμένου χρόνου προσωπικού, όμως η διάταξη αυτή που αποτελούσε πάγιο αίτημα των σωματείων του ΥΠΠΟΑ, ήρθε στο τέλος τους. Στον ίδιο, επίσης, νόμο η απερχόμενη κυβέρνηση έσπευσε να θέσει το θεσμικό πλαίσιο της εφαρμογής του ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου, ορίζοντας τους φορείς επίβλεψης, τις διαχειριστικές αρχές, κλπ.

Σήμερα, που πολλά έργα κινδυνεύουν να βρεθούν σε απελπιστικά αδιέξοδα, με κίνδυνο ακόμη και την απένταξή τους, είναι άκρως απαιραίτητο να θεραπευθούν οι δυσκολίες που ανέκυπταν τα τελευταία τρία χρόνια, στο πλαίσιο της ολοένα συρρικνούμενης Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, παρά τις θυσίες και την σκληρή δουλειά των υπευθύνων για τα ΕΣΠΑ του Υπουργείου. Για τους λόγους αυτούς αλλά και για την επανασυγκρότηση και προάσπιση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και των εργαζόμενων σε αυτήν ζητάμε:

  1. Θεσμική εξασφάλιση ότι ο σχεδιασμός, η ένταξη και η εκτέλεση των έργων ΕΣΠΑ θα γίνεται με διαφανή, συνολικό και δημοκρατικό τρόπο με συμμετοχή όλων των δομών του ΥΠΠΟΑ. Η Διαχειριστική Αρχή να συνεργάζεται με τις Γενικές Διευθύνσεις και να παρέχει συμβουλευτικό ρόλο, τεχνογνωσία και νομική κάλυψη δημοκρατικά και ισότιμα προς όλους τους συναδέλφους. Να τροποποιηθεί η διάταξη του ν. 4314/2014, άρθρο 16, παρ. 2, που προβλέπει υπαγωγή των Επιτελικών Δομών ΕΣΠΑ απευθείας στον εκάστοτε Υπουργό ή Γενικό Γραμματέα και όχι στον οργανισμό του κάθε Υπουργείου.
  2. Την επανεξέταση της σύμβασης με την ιδιωτική εταιρεία που επί σειρά ετών και με όλες τις έως σήμερα κυβερνήσεις παρέχει συμβουλευτικό ή και υποστηρικτικό ρόλο, ο οποίος, όμως, στα μάτια των περισσοτέρων από εμάς μοιάζει πιο πολύ ως παρεμβατικός, ενώ ποτέ δεν έχει σκύψει με συνέπεια, συμβουλευτικά ή σε πρακτικό επίπεδο στα προβλήματα και τα εμπόδια που ανακύπτουν συνεχώς, όπως λ.χ. το πρόσφατο παράδειγμα των ηλεκτρονικών διαγωνισμών ή τις σοβαρές εκκρεμότητες που αφήνουν πίσω τους οι ανάδοχοι.
  3. Απλοποίηση της γραφειοκρατίας των έργων σε ό,τι αφορά τις συμβάσεις, διαγωνισμούς, προσλήψεις και αναθέσεις. Προσπάθεια για ένα πιο ευέλικτο σχήμα οργάνωσης και εποπτείας προς το όφελος των έργων, της αυτεπιστασίας και γενικότερα το δημόσιο συμφέρον.
  4. Κατάργηση του άρθρου 199 του ν. 4281/2014 που προβλέπει την κατάργηση των απευθείας αναθέσεων από τους προϊσταμένους των περιφερειακών υπηρεσιών έως του ποσού των 15.000 ευρώ για εκπόνηση μελετών και παροχή υπηρεσιών. Επίσης κατάργηση της διάταξης που μειώνει το όριο των πρόχειρων διαγωνισμών στις 60.000 ευρώ. Αντικατάσταση της από 14-01-2015 εγκυκλίου της ΓΓ που δίνει την κατεύθυνση να έχουν υπογραφεί όλες οι αναθέσεις και δημοσιευτεί οι πρόχειροι διαγωνισμοί έως 28-2-2015 «για το καλό της αυτεπιστασίας» τη στιγμή που τα έργα είναι ακόμα σε εξέλιξη!
  5. Θωράκιση του θεσμού της αυτεπιστασίας και λήψη μέτρων προστασίας έναντι αναδόχων που ευθύνονται με καθυστερήσεις και παρεμποδίζουν την ολοκλήρωση των έργων. Οι νόμοι της αγοράς δεν πρέπει να υπερισχύουν του δημοσίου συμφέροντος. Να υπάρχει δέσμευση για την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας σε όλες τις αναθέσεις. Πρόβλεψη νομικής και οικονομικής ρήτρας ενάντια σε εργολάβους που εκτελούν πλημμελώς τις αναθέσεις, δημιουργούν βλάβες στα μνημεία ή προκαλούν καθυστερήσεις στη χρονική εκτέλεση των έργων. Οι όποιες καθυστερήσεις και αστοχίες να μην βαρύνουν το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό των Έργων. Άμεση παράταση των έργων που καθυστερούν λόγω προβλημάτων που δημιουργήθηκαν από κακοτεχνίες, αστοχίες και καθυστερήσεις αναδόχων. Άμεση πρόσθετη χρηματοδότηση και ολοκλήρωση/αποκατάσταση των προβλημάτων με ευθύνη των αρμόδιων διευθύνσεων του Υπουργείου.
  6. Υποχρεωτική ανάρτηση των διαγωνισμών σε ένα εύχρηστο και πραγματικά διαυγές πρόγραμμα ‘Διαύγεια’, με εύκολες μηχανές αναζήτησης και μετάφραση των διεθνών διαγωνισμών στην αγγλική γλώσσα από εξειδικευμένους μεταφραστές που θα προσληφθούν για τον σκοπό αυτό από τις αρμόδιες διευθύνσεις του Υπουργείου, για να μην υπάρχουν άλλοι άγονοι διαγωνισμοί που καθυστερούν τα έργα και αυξάνουν τη γραφειοκρατία.
  7. Αύξηση του προσωπικού των Εφορειών, με αύξηση των θέσεων εργασίας, επανασύσταση των καταργημένων οργανικών θέσεων, προς το συμφέρον της πραγματικής προστασίας των αρχαιοτήτων.
  8. Αμοιβή των υπευθύνων για έργα ΕΣΠΑ, σε περιπτώσεις υπερωριακής απασχόλησης και σύμφωνα με όσα ορίζει η σχετική νομοθεσία. Πρόσληψη εξειδικευμένου διοικητικού και τεχνικού προσωπικού για τα γραφειοκρατικά ζητήματα των ΕΣΠΑ, χωρίς τις αγκυλώσεις και τις καθυστερήσεις των ΠΥΣ. Διαρκής επιμόρφωση με σεμινάρια κάθε χρόνο, όλου του μόνιμου και ορισμένου χρόνου προσωπικού που εμπλέκεται στον έλεγχο και συντονισμό των ΕΣΠΑ.
  9. Αύξηση των εθνικών πόρων (τακτικός και ΠΔΕ) για τον πολιτισμό, ώστε οι υπηρεσίες να έχουν πραγματική δυνατότητα σχεδιασμού και εκτέλεσης έργου προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς, με δυνατότητα άμεσης εκταμίευσης σε όλη τη διάρκεια του έτους, και όχι μόνο στους τελευταίους μήνες. Ειδική μέριμνα για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και πρόβλεψη χρηματοδότησης για τη συντήρηση, λειτουργία και προβολή των ήδη ολοκληρωμένων έργων πολιτισμού.
  10. Για το επόμενο ΕΣΠΑ 2014-2020: Δύο σχεδόν χρόνια μετά την πρώτη εγκύκλιο για την προγραμματική περίοδο 2014-2020, τις συσκέψεις, τη σχετική αποστολή απόψεων από τις υπηρεσίες της ΓΔΑΠΚ, και κατόπιν προεκλογικής ψήφισης (23-12-2014!) του ν. 4314/2014 «Για τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2014-2020», δεν έχει υπάρξει συνέχεια η οποία να εξειδικεύει τις δράσεις αυτές, ούτε οδηγίες για τη συγκρότηση φακέλου ώριμων έργων. Η συζήτηση για την ένταξη έργων στο επόμενο ΕΣΠΑ πρέπει να γίνει εγκαίρως, με τρόπο διαφανή, στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδιασμού για το ΥΠΠΟΑ και της έναρξης διαλόγου για έναν νέο οργανισμό, με βάση τις σύγχρονες ανάγκες των μνημείων και των εργαζομένων, εμπλέκοντας όλες τις υπηρεσίες του Υπουργείου, με στόχο την αποτελεσματική προστασία και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς και όχι με την λογική των ΣΔΙΤ που διέπει το νέο ΕΣΠΑ.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: